De realiteit van Nettie Bromberg


Enige tijd geleden kreeg ik een uitnodiging om de opening bij te wonen van een expositie van de kunstenares Nettie Bromberg in het gemeentehuis te Eijsden. Bij het aanschouwen van enkele schilderijen werd ik overvallen door een gevoel van herkenning, een sfeer waarbij ik mij thuis voelde, een familiaire ontmoeting.

De confrontatie met haar werk deed mij teruggaan naar de harde werkelijkheid van mijn eigen verleden, verbeelde foto's uit de jaren 1940 - 1945. De portretten geven daar een goed beeld van. De ellende van toen plaatst ze naast de ellende van de tijd waarin we nu leven. Dit allemaal heeft ze zeer goed weten uit te drukken in een duidelijk verwerkingsproces van haar eigen verleden.

In haar werk laat Nettie Bromberg talloze vragen zien die schokken, ontroeren en ons waarschuwen. Het is zeer persoonlijk werk, de mens staat centraal in zijn eigen omgeving. In de maatschappelijke schilderijen, waar de mens niet visueel waarneembaar is, voel je toch zijn aanwezigheid.

Haar sterke band met Israel is voelbaar, waarbij ze gefascineerd is door de stad Jeruzalem en de woestijnen.

In de portretten herken ik haar leermeester Paul Citroen, die in zijn houtskooltekeningen een gevoeligheid laat uitstralen. Duidelijk waarneembaar is het respect voor het witte vlak. Met dit materiaal, houtskool, werkend van grijs naar zwart of andersom, komt hij naar de ware proportionele en visuele eindfase van het portret. Deze emotionele benadering vind ik terug bij Nettie Bromberg, maar dan vanuit een eigen interpretatie. De mensen die zij tekent, zijn getekend door het leven. Betiteling is overbodig want de portretten spreken voor zichzelf.

Ook constateer ik een gevoelige benadering, zowel in kleur en atmosfeer als in compositie, niet uitdrukkelijk beredeneerd maar puur. Het grafisch aspect domineert. Opvallend vind ik het transparante in haar techniek, die een combinatie is van aquarel en gouache.

Heel toepasselijk op haar totale oeuvre is een uitspraak van Albert Schweitzer: Ik ben leven dat leven wil bemiddel van leven dat leven wil.

Appie Drielsma

Appie Drielsma

Appie Drielsma werd op 3 november 1937 geboren te Maastricht. Vanwege zijn joodse origine werd hij tijdens de oorlog in pleeggezinnen geplaatst, op zeven verschillende adressen, het laatst in Gulpen. Hij studeerde in Maastricht aan de Stadsacademie (1953 - 1958) en de Jan van Eyckacademie (1959 - 1963). Hij was docent aan de Katholieke Leergangen in Tilburg (1973 - 1981) en aan de Stadsacademie in Maastricht (1980 - 1989).
Hij nam elk jaar aan tentoonstellingen deel. Daarnaast waren er een- mansexposities van zijn werk, onder andere te Maastricht, Hilversum, Utrecht, Heinsberg, Rotterdam, Parijs, Enschede en Tilburg. Vanaf 1986 voerde hij veel opdrachten uit voor herinneringstekens voor oorlogsslachtoffers, waarvan de belangrijkste: Het Nederlands monument in Mauthausen (1986), het Nationale monument in Den Haag (1992), de joodse monumenten in Gulpen (1988) en Enschede (1991), een toegangshek voor de joodse begraafplaats in Vierlingsbeek (1988), een deur voor de synagoge in Meerssen (1992). Voor de Sint-Servaas in Maastricht maakte hij een staf, twee deurduwers en de basilicadeur.

Klik hier voor de herinneringen van Otto Treumann.



Kies een galerie

  • BenGurionGetekende portretten
  • MenuhinGeschilderde portretten
  • LochameiHaGetaotRassenwaan en onrecht
  • EijsdenEijsdens landschap
  • JeruzalemIsraelisch landschap
  • NegevWoestijn