Iets over de techniek


Nettie was heel serieus en consciëntieus in haar leven en werk en tegelijkertijd erg geëmotioneerd, sterk, spontaan en snel.

Zij maakte altijd heel veel tekeningen en aquarellen van hetzelfde of ongeveer het­zelfde onderwerp. Daardoor hoefde zij geen zoekende onderschildering of -teke­ning te maken, maar kon zij spontaan op het doek of papier werken.

In haar vroegere tijd schilderde zij met olieverf, die zij verdunde met terpentijn. Zij bleek echter allergisch te zijn voor terpentijn en daarom ging zij over op benzine, wat de verf een vrij droog aanzien gaf. Dit bevredigde haar niet.

In overleg met mijn vader, haar leraar M.M. van Dantzig, die experimenteerde met emulsieverven, ging zij de olieverf mengen met eigeel en een beetje bijenwas, opgelost in benzine.

Dora A. van Dantzig

Een van de leermeesters van Nettie Bromberg was M.M. van Dantzig, de vader van Doortje van Dantzig, restauratrice te Amsterdam. Doortje zegt over Nettie en over zichzelf: Ik ken Nettie van voor mijn geboorte: zij was een goede vriendin van mijn ouders.
Zij was een van de liefste mensen die ik ooit gekend heb, een trouwe vriend- in, die ontzettend veel voor mij over had. Na de dood van mijn vader werd de band met Nettie nog nauwer.
Ik logeerde geregeld bij haar en genoot kun het landschap dat ik er schilderde. Nettie heeft van mij als kind en van mijn kinderen portretten gemaakt.


Klik hier voor een uitgebreid biografisch artikel over Nettie Bromberg.



zelfportretHet maken van deze emulsie is te vergelijken met het maken van mayonaise: na een tijd mengen blijft de verf staan en vloeit niet uit.

Nettie, ongeduldig, nam niet altijd de tijd om haar emissies regelmatig te mengen. Dit is nu nog steeds te zien in haar schilderijen van voor ongeveer 1960, die vaak gedeeltelijk afbladderen.

Dit leidde tot een hevige briefwisseling tussen haar en mijn vader. Zij beschuldigde hem van foute technieken en hij beschuldigde haar van slordigheid. Maar toch bleven zij de beste vrinden.

Na de dood van mijn vader in 1960 zette zij de briefwisseling voort met mij, want zij had nog steeds technische problemen. (Ik ben schilderijen- restauratrice.)



Boven: Afbladderend zelfportret, emulsieverf op doek, ca. 1956.
Rechts: Vioolspelend jongetje in straat, laatste periode.



vioolspelend-jongetjeWij kwamen samen tot de conclusie dat een kunsthars, genaamd ketonhars, die veel goede eigenschappen heeft, gemakkelijker te mengen was dan de emulsieverf.

Zij ging steeds dunner werken en minder eigeel gebruiken. De schilderijen uit die periode zijn niet zo erg meer gebladderd.

De laatste jaren van haar leven ging zij heel dunne, glacerende lagen olieverf met ketonhars over elkaar zetten en daarmee kon ze het aquarelachtige effect bereiken (zie het vioolspelend jongetje hiernaast), dat haar schilderijen steeds meer kregen zonder hun vaste opbouw te verliezen.
Alleen de hoge lichtjes zette zij er dik bovenop.

Deze schilderijen bladderen niet meer.



Doortje van Dantzig



Kies een galerie

  • BenGurionGetekende portretten
  • MenuhinGeschilderde portretten
  • LochameiHaGetaotRassenwaan en onrecht
  • EijsdenEijsdens landschap
  • JeruzalemIsraelisch landschap
  • NegevWoestijn